Se — Extraverted Sensing (Cảm giác hướng ngoại)

Se là quá trình tiếp nhận dữ liệu cụ thể của môi trường với độ ưu tiên tuyệt đối cho những gì đang thực sự hiện diện ngay tại khoảnh khắc này. Trong thuật ngữ Jungian, sensation không đồng nghĩa với việc tìm kiếm cảm giác mạnh (thrill-seeking). Sensation đơn giản là sự nhận biết thông qua những gì cụ thể và hiện hữu. Jung mô tả extraverted sensation là dạng tiếp nhận bị tác động mạnh mẽ bởi đối tượng khách quan: Cường độ, màu sắc, âm thanh và đặc tính vật lý của sự vật đang xảy ra bên ngoài có sức nặng rất lớn.

Se bắt đầu bằng câu hỏi trực diện: “Có điều gì đang hiện diện ở đây?”. • Không phải: “Điều này gợi nhớ đến chuyện gì trong quá khứ?” (như Si). • Không phải: “Điều này có thể liên tưởng tới tiềm năng nào?” (như Ne). • Không phải: “Ẩn sau nó là quy luật dài hạn nào?” (như Ni). Se chú ý đến chính bản thân đối tượng (object itself). Nó biểu hiện qua việc nhận ra chuyển động, cơ hội vật lý, sự thay đổi vi tế trong môi trường, âm sắc, nhịp điệu hoặc các chi tiết giác quan mà người khác vì bận suy nghĩ miên man nên không hề nhận ra.

Vì dữ liệu của Se nằm ở môi trường thực tế trước mắt, nó gắn liền tự nhiên với sự thích ứng và phản hồi nhanh nhạy. Khi một sự cố xảy ra, người dùng Se có thể ngay lập tức thử một thao tác xử lý; kết quả thay đổi, họ lập tức điều chỉnh theo dữ liệu mới. Thay vì cần một mô hình lý thuyết hoàn chỉnh trước khi bước vào cuộc chơi, họ học hỏi hiệu quả nhất qua tương tác thực tế trực tiếp. Trong MBTI, Se là dominant process của ESTP và ESFP.

Định kiến Internet thường biến Se thành đua xe, tiệc tùng, thể thao mạo hiểm hay tiêu xài hàng hiệu. Những hành vi đó có thể chứa Se, nhưng không cái nào định nghĩa bản chất của Se. Một bác sĩ cấp cứu đang quan sát các chỉ số sinh tồn biến động từng giây đang sử dụng Se. Một họa sĩ đang chú ý tỉ mỉ vào độ chuyển màu của ánh sáng cũng đang dùng Se. Một người thợ máy lắng nghe tiếng rung bất thường của động cơ cũng đang dùng Se. Cốt lõi của Se là tiếp xúc ở độ phân giải cao với thực tại hiện hữu.

Se khỏe mạnh tạo ra khả năng thích ứng linh hoạt tuyệt vời: Thay vì cố ép thực tế phải khớp với kế hoạch cứng nhắc trên giấy, nó nhìn thấy kế hoạch cần phải thay đổi ở đâu để phù hợp với thực tế. Nó mang lại năng lực thưởng thức trọn vẹn vẻ đẹp của hiện tại. Nếu kích thích tức thời trở thành tiêu chuẩn duy nhất, người dùng có thể đánh đổi hậu quả dài hạn để lấy sự thỏa mãn ngắn hạn trước mắt. Official MBTI nhắc tới trạng thái thái quá của Se là sự bốc đồng và hiếu động quá mức khi thiếu đi sự soi sáng của các chức năng phán đoán.

• Se ưu tiên sự trung thực tuyệt đối với thực tại giác quan trước mắt (Fidelity to current sensory reality). • Si ưu tiên tính liên tục giữa ấn tượng hiện tại với kho tàng tham chiếu giác quan đã tích lũy trong quá khứ (Continuity with internal reference).

1. C. G. Jung — Psychological Types, Chương X (Extraverted Sensation). 2. Myers & Briggs Foundation — The Processes of Type Dynamics (Extraverted Sensing).